STARANIA O UCHWALENIE „USTAWY RAMOWEJ” W PRZEDMIOCIE UZNAWANIA ZWIĄZKÓW RELIGIJNYCH . W II RZECZYPOSPOLITEJ

Słowa kluczowe: prawo wyznaniowe, Druga Rzeczpospolita Polska (1918–1939), mniejszości religijne, wolność sumienia, stosunki państwo–kościół

Abstrakt

Wśród związków wyznaniowych istniejących na terenie II Rzeczypospolitej (1918–1939) znajdowała się grupa wspólnot religijnych, które albo nie uzyskały uznania prawnego w okresie zaborów, albo ze względu na późniejsze zaistnienie nie otrzymały uznania ze strony państwa polskiego. Konstytucja z 1921 r. w art. 116 głosiła, że uznania takiego nie odmówi się związkom religijnym, których urządzenia, nauka i ustrój nie są przeciwne porządkowi publicznemu ani obyczajności publicznej. Na początku lat 20. powstała koncepcja uchwalenia tzw. ustawy ramowej, która udzielałaby upoważnienia władzy wykonawczej do uznawania poszczególnych grup religijnych. Projekty takiej regulacji powstały zarówno w zainteresowanych kręgach religijnych, jak i w łonie administracji rządowej. Niniejszy artykuł rekonstruuje przebieg prac nad ustawą ramową w sprawie uznawania związków wyznaniowych w okresie międzywojennym i prezentuje sześć odnalezionych jej projektów. W załączniku do artykułu zamieszczono teksty czterech najważniejszych z nich. Prezentowane przedłożenia legislacyjne nigdy nie stały się obowiązującym prawem, a większość dyskryminowanych związków religijnych otrzymała uznanie prawne od państwa polskiego dopiero po II wojnie światowej.

Opublikowane
2020-02-06